BUSO-01.jpg
BUSO-03.jpg
BUSO-07.jpg
BUSO-06.jpg
BUSO-09.jpg
BUSO-04.jpg
BUSO-08.jpg
BUSO-05.jpg
BUSO-10.jpg
BUSO-02.jpg

BUSO

In het centrum van Opwijk, in een dichtbebouwde dorpskom, op loopafstand van het station, ligt de BUSO – school genaamd ’t Schoolhuis. De school ligt op de hoek van de Schoolstraat en het Schuttershof. Het wordt geflankeerd door een voet- en fietswegel, geënt op een netwerk dat verschillende delen van het dorp verbindt.

Deze school is gehuisvest in een oud karakteristiek schoolgebouw dat in de loop der tijden verschillende functies heeft vervuld van school tot politiekazerne, brandweerkazerne… De gebouwen dragen de sporen hiervan.

In de jaren 80 werd een eerste uitbreiding gerealiseerd waarbij verschillende gelijkvloerse ateliers rond het hoofdgebouw werden ingericht. Ook een uitbreiding met refter werd gerealiseerd langs de speelplaats. Binnen het hoofdgebouw werd creatief met de hoge ruimtes omgesprongen: oude klaslokalen werden duplex ateliers.

De school is verder uitgegroeid en door gebrek aan werk- en klasruimten binnen de schoolmuren, ongewild gedecentraliseerd. Het schoolbestuur wordt geconfronteerd met een aantal belastende praktische en logistieke problemen.

Het Schoolhuis wil zijn opleidingen – en dus ook de ateliers – opnieuw centraliseren.
De projectdefinitie van het gemeentebestuur en de schooldirectie, spreekt hoge ambities uit: met een zeer beperkt budget een uitbreiding realiseren met architectonische kwaliteit en uitstraling en dit op een quasi volgebouwde site. Bovendien heeft de opdrachtgever een gebouw voor ogen dat tevens zou getuigen van een duurzame visie.

Analyse.

De school biedt vijf praktische opleidingen: hoeklasser, tuinbouwarbeider, schilder- decorateur, plaatslager, loodgieter. De ateliers voor deze beroepsopleidingen nemen een belangrijk ruimteaandeel in.
Terrein uitbreiding is niet mogelijk, de school ligt ingesloten in het dichtbebouwd dorpsweefsel. Door steeds wijzigende noden is de site zelf bijna volgebouwd. De resterende vrije ruimte is de speelplaats en dient gevrijwaard te worden. De oppervlaktenorm met betrekking tot de ‘noodzakelijke vrije ruimte in open lucht’ voor beroepsonderwijs moet gerespecteerd worden. Er is ook een gebrek aan overdekte speelplaats.

Vanuit deze analyse werden verschillende organigrammen opgemaakt. Compactheid is het toverwoord maar moet in de gegeven situatie ook technisch en financieel haalbaar zijn.
Uiteindelijk blijkt de beste oplossing erin te bestaan in het verlengde van de bestaande ateliers het schoolgebouw uit te breiden.

Daarvoor moet gesnoeid worden in de wildgroei aan bijgebouwen. Op de vrijgemaakt ruimte kan het nieuwe project gestalte krijgen.

Concept gebouw: no nonsense.

Het nieuwe bouwvolume omvat op het gelijkvloers het atelier voor hoeklassers gecombineerd met een sanitair blok grenzend aan de speelplaats. Op de verdieping wordt het schildersatelier gecombineerd met een extra klaslokaal.
De zuidgevel bestaat uit een lange reeks plafondhoge beglaasde vouwdeuren. Ze zijn wegschuifbaar waardoor de ateliers geheel open gemaakt kunnen worden en rechtstreeks toegankelijk zijn vanop de speelplaats of vanop de passerelle.

In het gebouw wordt de circulatieruimte beperkt tot de nodige inkomsassen en een liftkoker. Ruimte wordt geoptimaliseerd ten voordele van de ateliers. De buitentrap en passerelle geven toegang tot de ruimtes op de verdieping.

Luifel en passerelle doen dienst als zonwering en beschutten de gebruiker. De passerelle is ook een ontmoetingsruimte en bij uitbreiding een ‘open lucht atelier’.

De passerelle en de openschuifbare gevel laten binnen en buiten met elkaar vervloeien. De scheiding tussen speelplaats en atelier is minder strikt, het gebruik laat een grote vrijheid toe.
Het nieuwe gebouw sluit in haar belijning en materiaalkeuze aan op de architectuurtaal van de refter die dertig jaar eerder werd opgetrokken.

Duurzaamheid omvat fysieke en psychische duurzaamheid.

Een compacte, goed geïsoleerde en recycleerbare structuur wordt als vanzelfsprekend beschouwd. Het vrij invulbaar skelet maakt aanpassingen in gebruik en herbestemming eenvoudiger. De buitenschil is goed geïsoleerd. De vloeren zijn in gepolierd beton. Alle technieken worden volgens het industrieel concept in opbouw geplaatst waardoor ze makkelijk bereikbaar zijn voor aanpassingen en onderhoud.

Het gebouw moet ook een aangename plek zijn. De ruimteorganisatie is niet hiërarchisch, het gebruik informeel. De lokalen zijn ruim, ontvangen veel licht en zijn naar buiten gericht. De ateliers en klaslokalen zien we als een verlengstuk van de speelplaats en de speelplaats als een verlengstuk van de klaslokalen en ateliers. Die open wisselwerking genereert een vrij gebruik en vooral een vrij gevoel.

Locatie: Opwijk Type project: Uitbreiden van een school Ingenieur: Stabitec